1. Vì sao STEM ngày càng quan trọng trong xu hướng giáo dục hiện đại?
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo sâu rộng, cách con người học tập và làm việc đang ngày một thay đổi nhanh chóng. Các báo cáo xu hướng giáo dục toàn cầu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy công nghệ và AI đang tái định hình thị trường lao động, đòi hỏi hệ thống giáo dục phải liên tục đổi mới để kịp thời chuẩn bị cho tương lai.
Song song với đó, UNESCO cũng nhấn mạnh giáo dục cần giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và sáng tạo - những năng lực cốt lõi của thế kỷ 21. Tại Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã triển khai mở rộng định hướng giáo dục STEM trong trường phổ thông nhằm thúc đẩy học sinh học đi đôi với thực hành, ứng dụng kiến thức vào thực tế đời sống, đồng thời góp phần nâng cao chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (Global Innovation Index – GII), thước đo quan trọng phản ánh năng lực đổi mới sáng tạo của các quốc gia.
Nắm bắt xu thế đó, chương trình Tiếng Anh Tích hợp đã chủ động lồng ghép và triển khai hiệu quả phương pháp giáo dục STEM xuyên suốt quá trình giảng dạy mang đến nhiều lợi ích thiết thực.
Một tiết học của chương trình Tiếng Anh Tích hợp ứng dụng phương pháp giáo dục định hướng STEM
2. STEM là gì? Vai trò của STEM trong giáo dục hiện đại
Nhiều phụ huynh vẫn thắc mắc STEM là gì. STEM là viết tắt của 4 lĩnh vực:
- Science (Khoa học)
- Technology (Công nghệ)
- Engineering (Kỹ thuật)
- Mathematics (Toán học)
Khác với cách học truyền thống tách rời từng môn, giáo dục STEM hướng tới tích hợp kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ví dụ, học sinh có thể học cách thiết kế một cây cầu mini, trong đó vừa vận dụng Toán, Khoa học, vừa sử dụng tư duy kỹ thuật.
Chính vì lẽ đó, STEM mang đến nhiều lợi ích thiết thực:
- Phát triển tư duy logic và sáng tạo
- Rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề
- Tăng khả năng làm việc nhóm và giao tiếp
- Chuẩn bị cho các ngành nghề tương lai
3. Các phương pháp học tập STEM phổ biến
Nghiên cứu giáo dục cho thấy STEM không chỉ là nội dung học mà còn là cách học và cách tiếp cận kiến thức. Một số phương pháp tiêu biểu bao gồm:
3.1. Học qua dự án (Project-based learning)
Học sinh giải quyết một vấn đề thực tế trong thời gian dài, từ lên ý tưởng, nghiên cứu đến trình bày kết quả.
3.2. Học qua trải nghiệm (Experiential learning)
Học sinh trực tiếp làm thí nghiệm, mô hình hoặc sản phẩm, từ đó hiểu sâu bản chất kiến thức.
3.3. Học giải quyết vấn đề (Problem-based learning)
Giáo viên đưa ra tình huống thực tế để học sinh tìm giải pháp thông qua tư duy phản biện.
Các phương pháp này không chỉ dùng trong giáo dục STEM mà còn trở thành nền tảng của nhiều chương trình học tích hợp hiện đại trên thế giới.
4. Mối liên hệ giữa STEM và chương trình Tiếng Anh Tích hợp
Tại Việt Nam, nhiều chương trình giáo dục giảng dạy bằng tiếng Anh đã ứng dụng phương pháp giáo dục định hướng STEM trong giảng dạy, trong đó tiêu biểu là chương trình Tiếng Anh Tích hợp. Chương trình được triển khai bởi EMG Education giảng dạy Toán, Khoa học bằng tiếng Anh, ứng dụng STEM, giúp học sinh phát huy tư duy sáng tạo và ứng dụng khoa học vào đời sống thực tế. Đây là xu hướng tất yếu trong bối cảnh giáo dục hướng tới hội nhập quốc tế.
Trong chương trình Tiếng Anh Tích hợp:
- Học sinh học Toán và Khoa học bằng tiếng Anh, thực hành và học qua dự án hoàn toàn bằng tiếng Anh
- Phát triển đồng thời kiến thức học thuật và kỹ năng ngôn ngữ
- Phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết trong thời đại số,...
Trong suốt quá trình học tập, chương trình Tiếng Anh Tích hợp đã khéo léo lồng ghép các hoạt động thực hành nhóm, thí nghiệm khoa học và những sân chơi bổ ích, qua đó giúp học sinh vừa tiếp cận định hướng STEM, vừa phát triển toàn diện các kỹ năng thiết yếu của kỷ nguyên công nghệ mới.
Thầy Paul Steven-Kings, Trưởng bộ môn Toán - Khoa học chương trình Tiếng Anh Tích hợp cũng nhận định: “Phương pháp STEM sẽ tạo nền tảng phát triển sâu về tư duy Toán học, Khoa học cho học sinh, hướng tới mục tiêu chuẩn bị kỹ năng cần thiết để các em có thể thích ứng trong môi trường làm việc ở thế kỷ 21. Ngoài giúp học sinh phát triển nghề nghiệp đúng hướng, phương pháp này còn là sự kết hợp giữa tư duy, suy luận, làm việc nhóm, nghiên cứu cũng như trang bị các kỹ năng sáng tạo khác”.
Bên cạnh đó, chương trình còn tạo điều kiện để học sinh tiếp cận các công nghệ giáo dục tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), Metaverse, mô hình 3D…, giúp các em chủ động thích ứng với xu hướng công nghệ toàn cầu và sẵn sàng bứt phá trong tương lai.
Có thể nói, việc đồng thời phát triển năng lực ngôn ngữ, kiến thức học thuật và tư duy chính là chìa khóa giúp học sinh tự tin hội nhập và đạt được những bước tiến vượt bậc trong môi trường học tập mới.
Bài viết đọc thêm:
